Golfplaten leggen op een schuur of overkapping: voorbereiding en montage
Golfplaten zijn een praktische dakbedekking voor een schuur, carport, overkapping, houtopslag of kleine werkruimte. Ze zijn relatief licht, snel te verwerken en verkrijgbaar in verschillende materialen. Een goed resultaat begint echter niet bij het vastschroeven van de eerste plaat. De onderconstructie, dakhelling, overlap en afwerking bepalen samen of het dak stevig blijft en waterdicht wordt.
In dit artikel lees je waar je op let voordat je begint en hoe je golfplaten stap voor stap monteert.
Controleer eerst het bestaande dak
Vervang je oude golfplaten, controleer dan eerst de onderconstructie. Kijk of het dakbeschot, de gordingen, regels of panlatten nog recht, droog en stevig zijn. Vervang zacht, gescheurd of verrot hout voordat je nieuwe platen aanbrengt. Een nieuwe dakbedekking op een slechte ondergrond levert uiteindelijk alsnog lekkage of doorbuiging op.
Meet ook de dakhelling. Niet iedere golfplaat is geschikt voor een vrijwel plat dak. Bij een lage helling loopt regenwater minder snel weg en is meer overlap of extra afdichting nodig. De minimale dakhelling, de maximale afstand tussen de oplegpunten en de voorgeschreven overlap verschillen per materiaal en profiel. Raadpleeg daarom altijd de montagehandleiding van de gekozen plaat.
Let bij een ouder schuurdak extra goed op mogelijk asbesthoudende golfplaten. Bij twijfel mag je niet zomaar zagen, breken, schuren of boren. Laat eerst vaststellen of het om asbesthoudend materiaal gaat. Particulieren mogen onder strikte voorwaarden soms kleine hoeveelheden geschroefde, onbeschadigde platen zelf verwijderen, maar alleen wanneer die platen in één geheel loskomen en na een sloopmelding via het Omgevingsloket.iplo+1
Kies een geschikt type golfplaat
Golfplaten bestaan in verschillende materialen, elk met eigen eigenschappen. Kies niet alleen op prijs of uiterlijk, maar kijk naar de toepassing, de constructie en de gewenste levensduur.
Bitumen golfplaten zijn licht, relatief eenvoudig te verwerken en geschikt voor bijvoorbeeld een tuinhuis, berging of houtopslag. Kunststof en polyester golfplaten laten licht door en worden vaak gebruikt als lichtstraat of als deel van een dak. Houd er rekening mee dat kunststof kan uitzetten en krimpen bij temperatuurverschillen.
Metalen golfplaten zijn sterk en gaan lang mee, maar kunnen bij regen meer geluid geven. Vezelcementplaten zijn stevig en hebben een rustige uitstraling, maar zijn zwaarder en stellen hogere eisen aan de draagconstructie. Controleer vooraf altijd of de balken en gordingen het gewicht van de gekozen dakbedekking kunnen dragen.
Meet het dak en bereken het materiaal
Meet de lengte en breedte van het dakvlak nauwkeurig op. Meet niet alleen de buitenmaat van de schuur of overkapping, maar bepaal ook hoeveel overstek je wilt aan de dakvoet en zijkanten. Een kleine overstek helpt om regenwater van de gevel en boeidelen weg te houden.
Houd bij het aantal platen rekening met de overlap. Platen sluiten niet strak tegen elkaar aan: aan de zijkant overlappen ze elkaar meestal één of meer golven, terwijl bij een dak dat uit meerdere rijen platen bestaat ook een lengteoverlap nodig is. Hoe flauwer het dak helt, hoe groter die overlap doorgaans moet zijn.
Tel naast de platen ook het bevestigingsmateriaal en de afwerking mee. Denk aan schroeven met afdichtringen, afstandhouders, nokstukken, windveren, afdichtband, boeidelen en eventueel goten. Meet liever één keer extra dan dat je tijdens de montage materiaal tekortkomt.
Wanneer je weet welk materiaal, profiel en formaat je nodig hebt, kun je gericht golfplaat kopen. Controleer daarbij ook meteen de bijbehorende montagehandleiding, zodat je platen, schroeven en afwerkprofielen kiest die bij hetzelfde systeem passen.
Maak de onderconstructie in orde
Een golfplaten dak heeft een rechte en voldoende stevige onderconstructie nodig. Controleer met een lange rei of metseltouw of gordingen en regels in één vlak liggen. Hoogteverschillen kunnen ervoor zorgen dat platen onder spanning komen te staan of dat de overlap niet goed aansluit.
De afstand tussen de gordingen, regels of panlatten hangt af van het materiaal, de plaatdikte en de verwachte belasting door wind en sneeuw. Neem de maximale afstand uit de montagehandleiding over. Vooral bij lichte kunststof platen is voldoende ondersteuning belangrijk om doorbuigen, scheuren en klapperen bij wind te voorkomen.
Plaats ook voldoende ondersteuning bij dakranden, overlappen en aansluitingen. Controleer vooraf waar de schroeven komen, zodat je niet aan het einde van de montage ontdekt dat een plaatrand geen steun heeft.
Ga je het dak van een schuur of overkapping later isoleren? Denk dan nu alvast na over ventilatie en de opbouw aan de onderzijde. In het Klusidee-forum vind je ervaringen over het isoleren van een golfplaten dak van een schuur.
Bepaal de legrichting
Leg golfplaten zo dat regenwater goed kan aflopen en wind zo min mogelijk onder de overlappen kan slaan. Begin bij de dakvoet en werk omhoog richting de nok. De eerste plaat bepaalt de lijn van de rest van het dak, dus neem tijd om deze haaks en recht te leggen.
Kijk ook naar de meest voorkomende windrichting op jouw locatie. De zijdelingse overlap moet zo liggen dat de wind niet gemakkelijk onder de bovenste plaat kan blazen. In de praktijk betekent dit dat je meestal aan de zijde begint waar de wind het minst direct onder de overlap kan komen.
Werk je met meerdere rijen platen boven elkaar, laat dan de lengtenaden niet allemaal op dezelfde plaats eindigen. Voorkom dat vier plaathoeken op één punt samenkomen. Verspring de naden waar dat volgens het gekozen systeem mogelijk is, zodat water minder kans krijgt om bij een kruising naar binnen te lopen.
Houd de juiste overlap aan
De benodigde overlap is afhankelijk van het type golfplaat, het profiel en de dakhelling. Bij een steiler dak kan de lengteoverlap vaak kleiner zijn dan bij een flauwer dak. Sommige systemen vragen bij lage dakhellingen om extra afdichting in de overlap.
Gebruik daarom geen vaste overlapmaat voor ieder dak. Controleer de voorschriften van de fabrikant en houd die tijdens het volledige werk aan. Als voorbeeld: bij verschillende systemen wordt een lengteoverlap van circa 150 tot 250 millimeter genoemd, waarbij de benodigde overlap toeneemt naarmate de dakhelling afneemt.golfplaatje+1
Leg de platen eerst los op het dak om te controleren of de maatvoering, uitlijning en overstek kloppen. Pas wanneer de eerste rij recht ligt, begin je met definitief bevestigen.
Golfplaten bevestigen zonder schade
Gebruik schroeven, afdichtringen en eventuele afstandhouders die geschikt zijn voor het gekozen type plaat. Bij metalen dakplaten worden schroeven vaak op de golfberg geplaatst, zodat de bevestiging niet in een plek zit waar water afloopt. Bij andere systemen kan de fabrikant een andere bevestigingsmethode voorschrijven; volg daarom altijd de montagehandleiding.
Boor kunststof platen voor wanneer dat wordt voorgeschreven. Kunststof kan bij warm en koud weer uitzetten en krimpen. Een passend voorgeboord gat voorkomt dat de plaat bij spanning scheurt. Draai schroeven vast genoeg om de afdichtring te laten sluiten, maar niet zo strak dat de plaat vervormt of breekt.
Bevestig eerst enkele punten om de plaat op zijn plaats te houden en controleer opnieuw of deze recht ligt. Werk daarna verder volgens het voorgeschreven schroefpatroon. Loop niet rechtstreeks op lichte golfplaten. Gebruik zo nodig een plank of loopplank die het gewicht over meerdere oplegpunten verdeelt.
Werk nok en randen af
Een dak is pas af wanneer de randen en de nok goed zijn beschermd. Monteer nokstukken volgens de voorgeschreven overlap en bevestigingswijze. Zorg dat regenwater aan de onderzijde van het dak vrij kan aflopen naar een goot of van de gevel af.
Windveren of zijprofielen beschermen de plaatranden tegen opwaaiende wind en geven het dak een nette afwerking. Controleer ook de aansluiting tegen een bestaande muur of gevel. Daar is vaak een geschikte slabbe, muurprofiel of afdichtingsoplossing nodig om inwateren te voorkomen.
Lees bij twijfel over de ondergrond en de montage ook de Klusidee-vragen over golfplaten op dakbeschot. Daar komt onder meer de keuze tussen rechtstreeks monteren en werken met een geventileerde opbouw aan bod.
Controleer na de eerste regenbui
Ruim na het monteren zaagresten, metaalspaanders en verpakkingsmateriaal direct van het dak. Vooral scherpe resten kunnen een coating beschadigen of roest veroorzaken bij metalen platen.
Controleer het dak na de eerste stevige regenbui. Kijk aan de binnenzijde naar vochtsporen bij overlappen, schroeven, nokken en muuraansluitingen. Zie je een kleine lekkage, los die dan direct op voordat vocht de houten constructie kan aantasten.
Controleer daarna jaarlijks of schroeven nog vastzitten, goten schoon zijn en de platen niet beschadigd of losgeraakt zijn. Met een stevige onderconstructie, correcte overlap en een nette afwerking kan een golfplaten dak jarenlang goed functioneren.
