Wie zijn kozijnen wil vervangen, begint met meten. Dat lijkt eenvoudig, maar juist hier gaat het het vaakst mis. Een kozijn wordt op maat gemaakt, en een paar centimeter verschil betekent dat het niet past of dat de aansluiting op de muur niet goed sluit. Met de juiste aanpak meet je in een middag alle ramen en deuren nauwkeurig op.
Wat meet je eigenlijk?
Er zijn twee maten die je moet kennen. De dagmaat is de opening in de muur, gemeten tussen de stenen. De kozijnmaat of buitenmaat is de maat van het kozijn zelf. Een nieuw kozijn moet iets kleiner zijn dan de opening, zodat er ruimte overblijft om het te stellen en af te dichten. Hoeveel ruimte, hangt af van de manier van plaatsen en of het kozijn met of zonder aanslag in de muur komt.
Meet de opening ook op diepte. Niet alleen de breedte en hoogte zijn belangrijk; hoe diep het kozijn in de muur komt te liggen, bepaalt mee hoeveel dichtingsruimte er nodig is en waar de aanslag op de muur komt.
Meet op meerdere punten
Muren zijn zelden helemaal recht, zeker in oudere huizen. Meet de breedte daarom boven, in het midden en onder, en de hoogte links, in het midden en rechts. De kleinste maat is je uitgangspunt. Noteer alles in millimeters en meet elke opening minstens twee keer. Zo voorkom je dat één verkeerde meting een kozijn onbruikbaar maakt.
Een goed stappenplan voor het kozijn opmeten helpt om niets te vergeten: van de dagmaat en de diepte van de muur tot de aansluiting op de vensterbank.
Indeling en draairichting
Naast de maten leg je per raam vast hoe het moet worden ingedeeld. Hoeveel delen krijgt het kozijn, welke delen gaan open en welke blijven vast? Voor ramen die je wilt kunnen ventileren én makkelijk schoon moet kunnen maken, is een draaikiepraam een logische keuze: het raam kantelt voor ventilatie en draait volledig open voor schoonmaak.
Kijk bij elke vleugel vanaf de binnenkant waar de scharnieren moeten zitten: links of rechts. Maak er een eenvoudige schets bij met de maten en nummer de ramen, zodat je ze later makkelijk terugvindt.
Glas en extra’s
Bepaal ook welk glas je wilt. HR++ is de standaard; triple glas isoleert beter en is bij grote ramen het overwegen waard. Voor de badkamer of het toilet kies je mat glas. Denk ook aan een hor of een ventilatierooster bovenin het kozijn, als je die wilt hebben.
Gereedschap dat je nodig hebt
Voor het opmeten heb je weinig nodig: een stalen rolmaat van minimaal vijf meter, een waterpas, een potlood en een notitieblok of een telefoon om foto’s te maken. Een laserafstandsmeter is handig bij grote openingen, maar controleer de maat dan ook met de rolmaat. Werk bij voorkeur met z’n tweeën: de een houdt de rolmaat strak, de ander leest af en noteert. Meet altijd vanaf dezelfde punten, zodat de maten van verschillende ramen goed met elkaar te vergelijken zijn.
Veelgemaakte fouten
De meest voorkomende fout is het verwarren van dagmaat en kozijnmaat. Een tweede is alleen in het midden meten, waardoor een scheve opening niet opvalt. En vergeet de vensterbank niet: die bepaalt mee hoe hoog het kozijn mag zijn. Twijfel je, maak dan foto’s van de binnen- en buitenkant van de opening; daarmee kan een leverancier meekijken.
Daarna: bestellen
Met nauwkeurige maten, een indeling per raam en een keuze voor het glas kun je bij verschillende leveranciers een offerte op maat aanvragen. Kozijnen worden in de fabriek gemaakt; reken op een levertijd van ongeveer acht weken. Hoe zorgvuldiger je meet, hoe soepeler het plaatsen straks verloopt.